Selecteer een pagina

Geredigeerd door: drs. H.P. van Not, Medcentric

Inleiding
De vrouwelijke borst is al gedurende vele eeuwen in de Westerse cultuur een geliefd onderwerp in de literatuur, poëzie en schilderkunst. Eind 19e eeuw reisde Dr. Stratz nagenoeg de hele aardbol af op zoek naar “die Rassenschönheit des Weibes” (de schoonheid van vrouwen bij de verschillende rassen). Hij verrichte daarbij met name veel metingen aan de borsten. In 1901 publiceerde hij zijn eerste druk over het onderwerp. Moderner wetenschappelijk onderzoek toonde al meer dan 60 jaar geleden aan dat de vrouwelijke borst voor meer opwinding kon zorgen dan het vrouwelijke geslachtsorgaan. Toch is deze vooral erotische betekenis van de borst er niet een die op alle continenten leeft. In andere culturen worden andere lichaamsdelen van de vrouw als erotiserend ervaren, zoals de billen in Afrika en het Caraïbisch gebied, de achterkant van de nek in Japan en de kleine voeten in China. Of dit door Westerse invloeden op andere continenten gaat veranderen is misschien in de toekomst af te lezen door een toename ook daar van de borstchirurgie om niet functionele redenen.

In de Westerse cultuur is de vrouwelijke borst een symbool voor vrouwelijkheid, moederschap en seksualiteit. Borstcorrecties worden dan ook sinds het ontstaan van de cosmetische chirurgie zeer vaak uitgevoerd. Aan de vorm en grootte van borsten en de tepel(hof) is chirurgisch veel te veranderen. Bij het maken van een keuze uit de vele aangeboden operaties is kennis hiervan essentieel en bepalend voor hoe het resultaat van de behandeling gedurende de jaren na de ingreep wordt ervaren.

Technieken voor borstcorrecties
Als een borst niet in goede relatie staat tot het lichaam kan een borstcorrectie worden overwogen. Correcties zijn mogelijk van de grootte, vorm en symmetrie. Ook opvallende borstvorming bij de man is goed te behandelen. Soms kan er alleen behoefte bestaan aan de correctie van de tepel of tepelhof. Combinaties van deze ingrepen kunnen noodzakelijk zijn om over tijd een zo goed mogelijk resultaat te verkrijgen.
De technieken voor
-borstvergroting
-borstverkleining en borstlift
-tepel(hof)correctie
-borstvorming bij de man
zullen worden belicht en de meest gangbare operaties beschreven.

Voor alle ingrepen geldt dat de voorlichting en keuze van een ingreep net zo belangrijk zijn als de operatie zelf. Een keuze maken uit de verschillende borstprothesen voor een borstvergroting is al bijna een studie op zich. Het moet voor een patiënt duidelijk zijn waarom voor een bepaald implantaat wordt gekozen en hoe die wordt geplaatst. Een patiënt wordt goed geïnformeerd door een goed contact met de behandelend plastisch chirurg, die in meerdere gesprekken ingaat op gestelde vragen. Het is dan van groot belang dat de patiënt goed aangeeft waarom die een borstcorrectie overweegt en wat de wensen zijn. In zo’n vraaggesprek zal ook aan de orde komen of er eerdere ingrepen zijn verricht aan de borsten, of er ziekten in de familie voorkomen (bijv. borstkanker) en of de patiënt zwanger is geweest en/of nog wil worden. Ook speelt het gewicht t.o.v. de lengte een belangrijke rol, daar dit over tijd bepalend kan zijn voor het resultaat van de borstcorrectie. Na het eerste gesprek zal een goed onderzoek van de borsten plaatsvinden. Op basis van het gesprek en het onderzoek door de plastisch chirurg zal er soms nog aanvullend onderzoek plaatsvinden zoals geluidsonderzoek (echografie) of een röntgen foto van de borsten (mammogram). Om het resultaat na afloop van de ingreep te kunnen vergelijken met de situatie daarvoor is het in een goede kliniek routine om voor de ingreep objectieve medische foto’s te maken. Voor de behandeling zal men de afweging moe- ten maken of er binnen de kliniek waar je voorgelicht wordt voldoende expertise aanwezig is en de nazorg goed is geregeld.

Borstvergroting
Hierbij wordt getracht om het volume van de borst zo te vergroten, dat die in dimensies klopt met de vorm van de borstkas en een goede relatie vertoont met het gehele lichaam. Door het goed inmeten van de borst en het borstweefsel kan de juiste prothese worden geselecteerd. Asymmetrie van de borstwand of van de tepels moeten worden meegewogen in de prothese keuze. Als er een opvallend verschil in volume bestaat tussen de linker en rechter borst kan ervoor gekozen worden om links en rechts andere prothesen te plaatsen waarmee het verschil wordt verkleind.

De vulling van de prothese bestaat uit vloeibare siliconen, cohesieve vormvaste siliconen, water of hydrogel. Het is niet raadzaam om met hele nieuwe vulmaterialen te werken daar problemen vaak pas veel later na implanteren ontstaan en dus langlopend en deugdelijk onderzoek nodig is om de veiligheid van een nieuw type prothese aan te tonen. De enveloppe bestaat uit een geruwd of glad oppervlak. De kans op kapselvorming wordt o.a. door de oppervlakte behandeling beïnvloedt. Er is aangetoond dat, met bepaalde nieuwe oppervlakte behandelingen van de prothese enveloppe en de verbeterde vulling, er minder hinderlijke kapselvorming ontstaat. Over siliconen prothesen is al veel geschreven, zowel in de populaire pers als in de medisch wetenschappelijke literatuur. Door strenge richtlijnen binnen de Europese Gemeenschap zijn borstprothesen met een CE-merk als veilig te beschouwen. In goede klinieken zal niet alleen altijd met CE-merk prothesen worden gewerkt, maar ook registratie plaatsvinden van alle geïmplanteerde prothesen. Zo kan bij problemen met een bepaalde prothese altijd de patiënten groep worden geïdentificeerd die zo’n prothese heeft gekregen. Een borstprothese geeft behalve extra volume aan een borst, ook een bepaalde mate van borstlift. Het is soms noodzakelijk om bij een borstvergroting toch ook een borstlift uit te voeren. Echter, de littekens kunnen opvallend zijn en er is meer kans op gevoelsstoornis van de tepels. Toch moet men deze afweging maken als de tepel zich ter hoogte van -of onder de borst- plooi bevindt. Het hangen van de borst neemt over tijd veelal toe waardoor een resultaat al na enkele jaren kan tegenvallen als een borstlift ten onrechte niet is uitgevoerd. Een plastisch chirurg die ook borst reconstructies uitvoert heeft over het algemeen veel inzicht in dit soort problematiek.

Als er gekozen wordt voor een vormvaste cohesieve gel prothese, dan wordt als incisie meestal de borstplooi gekozen. Dan kan de oriëntatie van de prothese gemakkelijk worden gecontroleerd. Bij een ronde prothese is de plaats voor de incisie gemakkelijker op andere plaatsen te plannen, zoals de oksel, of de overgang van de tepelhof naar normale huid. Er zal nog verder wetenschappelijk onderzoek nodig zijn om te zien of “anatomische vormvaste prothesen” en ronde prothesen vergelijkbare resultaten geven of dat bij een bepaalde bouw of borstvorming, patiënten met de ene of andere prothese vulling beter uit zullen zijn. De borstprothese kan onder de borstklier worden geplaatst en onder de borstspier. Kapselvorming speelt in die keuze nog maar een geringe rol. Prothesen worden vooral onder de borstspier geplaatst om te voorkomen dat de bovenpool van de prothese zichtbaar wordt. Om toch een betere vulling en projectie te verkrijgen wordt een deel van de grote borstspier losgemaakt. Dit geeft geen functionele klachten na de ingreep, behalve dat het plaatsen van een prothese onder de borstklier -op de ribbenboog- als pijnlijker wordt ervaren de eerste paar dagen na de ingreep. In de regel duurt een borstvergrotings operatie iets meer dan een uur. Als daarbij een borstlift wordt uitgevoerd duurt de operatie gemakkelijk een uur langer. Herstel na de narcose is meestal vlot, zodat ontslag naar huis dezelfde dag goed mogelijk is. Als er drains werden achtergelaten worden die meestal de eerste dag na de operatie verwijderd. De borsten kunnen na de ingreep worden ingetaped of ondersteund worden met een stevige sport BH. Bij plaatsing van de prothese onder de borstspier wordt soms het verschuiven van de prothese tegengegaan met een elastische band. Een week na de ingreep kunnen de hechtingen al worden verwijderd en op geleide van de pijn kunnen activiteiten van de armen worden uitgebreid. Na 6 weken kunnen alle intensieve sporten worden hervat. De littekens rijpen uit in ca. 6 maanden en kunnen fraaier genezen als ze worden ingetaped en goed tegen zonlicht worden beschermd. Mits de goede indicatie is gesteld en het resultaat van de borstvergroting goed overeenkomt met de gewenste volume toename, is een borstvergroting een ingreep die extra zelf vertrouwen kan geven en over tijd een goed resultaat geeft.

Borstverkleining en borstlift
Deze operaties hebben veel overeenkomsten. Een borstverkleining wordt uitgevoerd als er lichamelijke klachten zijn die samenhangen met te zware borsten of als een groot volume als hinderlijk wordt ervaren bij sport of andere inspanning. Soms zal een verzoek voor een borstverkleining worden geuit als een vrouw psychisch hinder heeft van de grote borsten (ongewenste aandacht door mannen). Een andere reden tot borstverkleining kan zijn als de andere borst geamputeerd is en daardoor een groot volume verschil is ontstaan dat moeilijk te corrigeren is met een uitwendige prothese of een borstreconstructie. Bij een borstverkleining zal het teveel aan borstweefsel worden verwijderd tezamen met het surplus aan huid. Bij een borstlift wordt alleen de huid enveloppe verkleind zonder borstweefsel te verwijderen. Dit gebeurt als het borstvolume in een BH als goed wordt ervaren, maar de borsten zonder BH teveel hangen. Borstverkleiningen worden al verricht sinds het einde van de 19e eeuw. Er zijn vele technieken gepubliceerd in de daarop volgende jaren, maar de eerste algemeen geaccepteerde techniek werd beschreven door de Zweed Strömbeck in de 60-er jaren. Zijn techniek is vandaag de dag nog de meest gebruikte techniek en wordt gekenmerkt door een ankervormig litteken. Iedere plastisch chirurg zal zijn eigen kleine aanpassingen of variaties op de techniek van Strömbeck hebben maar die verschillen zullen uitwendig zelden zichtbaar zijn. In plaats van een ankervormig litteken is er een andere techniek die zich kenmerkt door het ontbreken van het litteken in de borstplooi. Hierbij is dus alleen sprake van een verticaal litteken en een litteken rond de tepelhof. Deze techniek heeft zijn huidige populariteit vooral te danken aan de publicaties door Madame Lejour uit Brussel in het begin van de 90-er jaren. Beide technieken hebben hun specifieke voor- en nadelen. Natuurlijk speelt vorm en grootte van de borsten en de ervaring van de plastisch chirurg een grote rol in de keuze van de techniek. Beide technieken zijn ook goed geschikt voor een borstlift. Ook kan een opval- lende asymmetrie goed worden gecorrigeerd met een borstverkleining of borstlift. Wel dient men te beseffen dat borsten nooit precies elkaars spiegelbeeld zijn.

De kans op ongunstige littekenvorming moet besproken worden alsook de consequenties voor het geven van borstvoeding en het gevoel in de tepel. De operatie vindt in de regel plaats onder narcose. Bij een spoedig herstel uit narcose is ontslag de eerste dag na de operatie soms mogelijk, maar veelal blijft men enkele dagen opgenomen. Drains worden de eerste of tweede dag na de operatie verwijderd. Een gaasje in de sport BH is meestal voldoende als verband na de ingreep. Het wordt aangeraden de BH de eerste paar weken na de ingreep dag en nacht te dragen. Hechtingen kunnen ca.14 dagen na de ingreep worden verwijderd, maar voor een fraaiere litteken genezing is het raadzaam deze meerdere maanden in te tapen. Een eindresultaat is na 6 maanden tot een jaar te verwachten. Het rijpen van de littekens kan nog langer duren.

Tepel(hof)correctie
Een tepel kan ingetrokken zijn of juist te groot, waardoor deze in kleding altijd opvallend is. Ook kan een tepelhof relatief groot zijn t.o.v. de borst. Bij een borstverkleining wordt ook de omvang van de tepelhof meestal verkleind. Beschikt een kliniek over een goede medische tatoeage afdeling dan kan de tepelhof extra worden verkleind, waarna de littekens worden getatoeëerd en daarmee aan het oog worden onttrokken. Ingrepen aan de tepelhof zijn goed te doen onder locale verdoving in een poliklinische behandel kamer.

Borstvorming bij de man
Borstvorming bij de man, ook wel gynaecomastie genoemd, is een gevolg van het zich ontwikkelen van borstklierweefsel bij de man. Bij stoornissen in de hormoon stofwisseling komt dit frequent voor. Vaak wordt er echter geen oorzaak voor gevonden. Door het innemen van medicijnen bij body builders of bij de behandeling van prostaatkanker wordt dit fenomeen ook meer gezien. Met een echografie kan het vermoeden op de aandoening worden onderzocht. De grootte van de klier kan dan worden gemeten en het aandeel van het onderhuidse vet worden ingeschat. Bij operatieve behandeling wordt het klierweefsel weggesneden en het teveel aan vet verwijderd met liposuctie. Het litteken hoeft in de regel niet groter te zijn dan de helft van de tepelhof en wordt precies op de overgang van de tepelhof naar de gewone huid geplaatst. Het litteken geneest meestal fraai en is weinig opvallend. Deze ingreep kan zowel in narcose als onder lokaal anesthesie plaatsvin den. Ontslag is op dezelfde dag van opname.

Aanbevolen literatuur
Plastic Surgery and you,
Per Heden, Silander & Formholtz Förlags AB,
Stockholm 2003 ISBN 91-972658-6-1

Borstcorrecties,
J.D. Efting Dijkstra,
de Toorts, Haarlem, 1995
ISBN 90 6020 703 3

Wegwijzer van de Medische Esthetiek
De complete Wegwijzer van de Medische Esthetiek (normale prijs € 9,95), met o.a. een overzicht van alle behandelingen, ziekenhuizen en klinieken in Nederland is nu kosteloos aanvraagbaar via onderstaande link of via tel. (31) 070 324 7171, o.v.v. Gezondheid.nl

Bestel hier gratis de Wegwijzer van de Medische Esthetiek
http://www.kliniekeninfo.nl/handboeken/informatie.php?formulier=wegwijzer

Fijn dat je onze kennisbank bezoekt.


 

Heb je ook onze nieuwe homepage al bezocht?
gezondheid.nl